Προεκλογικές ζυμώσεις στα Βόρεια Προάστια και οι παίκτες του παρασκηνίου

Στα Βόρεια Προάστια η πολιτική δεν φωνάζει, δεν κάνει δηλώσεις, κάνει νεύματα.

Γράφουν οι: Γρηγόρης Γαλάνης και Μαρία Δημητρίου

Όσο πλησιάζει η προεκλογική περίοδος, αυτός ο ψίθυρος γίνεται πιο πυκνός, πιο υπολογισμένος, σχεδόν νευρικός. Γιατί εδώ δεν παίζεται απλώς μια ακόμη εκλογική αναμέτρηση. Παίζεται η διαδοχή, η ανανέωση, και κυρίως η αμφισβήτηση ενός πολιτικού καθεστώτος που για χρόνια θεωρούσε την περιοχή δεδομένη. Τα Βόρεια Προάστια υπήρξαν η ασφαλής πολιτική ζώνη παλιών υπουργών, ανθρώπων με ισχυρά επώνυμα, μακρά θητεία και δίκτυα που χτίστηκαν σε δεκαετίες. Σήμερα, όμως, αυτή η ασφάλεια δεν μοιάζει τόσο δεδομένη όσο στο παρελθόν.

Το παρασκήνιο κινείται μεθοδικά. Σε γραφεία με κλειστές κουρτίνες, σε καφέ όπου «τυχαία» συναντιούνται πολιτικοί και παράγοντες, σε σπίτια όπου οι συζητήσεις γίνονται χωρίς κινητά στο τραπέζι.

Εκεί ακούγονται τα ίδια ερωτήματα ξανά και ξανά, ποιος μπαίνει, ποιος περισσεύει, ποιος αντέχει άλλη μια τετραετία. Τα κόμματα γνωρίζουν ότι το κοινωνικό προφίλ των Βορείων Προαστίων έχει αλλάξει. Νέοι επαγγελματίες, στελέχη πολυεθνικών, άνθρωποι που κινούνται μεταξύ Αθήνας και εξωτερικού, ψηφοφόροι χωρίς κομματικές ενοχές και χωρίς διάθεση να ψηφίσουν «από συνήθεια».

Αυτό το κοινό δεν εντυπωσιάζεται από υπουργικές καρέκλες του παρελθόντος ούτε συγκινείται από ιστορίες παλιάς ισχύος.

Σε αυτό το περιβάλλον εμφανίζονται νέα πρόσωπα. Όχι κραυγαλέα, όχι επαναστατικά, αλλά προσεκτικά τοποθετημένα. Άνθρωποι με επαγγελματική διαδρομή εκτός πολιτικής, με λόγο τεχνοκρατικό, καθαρό, συχνά αποστειρωμένο από το παραδοσιακό κομματικό λεξιλόγιο. Δεν εμφανίζονται ως «αντάρτες», αλλά ως «λογικές επιλογές». Και αυτό είναι που ενοχλεί περισσότερο τους παλιούς παίκτες. Γιατί δεν μπορείς εύκολα να επιτεθείς σε κάποιον που δεν σου επιτίθεται, αλλά απλώς υπάρχει και κερδίζει χώρο.

Οι παλιοί υπουργοί της περιοχής το καταλαβαίνουν. Δημοσίως μιλούν για ανανέωση και για ανάγκη να μπουν νέοι άνθρωποι στην πολιτική. Ιδιωτικά, όμως, μετρούν τις απώλειες. Κάθε νέο πρόσωπο που εμφανίζεται αφαιρεί κάτι από το αυτονόητο. Κάθε «φρέσκο» βιογραφικό περιορίζει τον χώρο του «έμπειρου». Και η ειρωνεία είναι ότι η εμπειρία, που κάποτε ήταν πλεονέκτημα, αρχίζει να παρουσιάζεται σχεδόν ως βάρος, ειδικά όταν συνοδεύεται από χρόνια απουσίας από την καθημερινότητα της περιοχής.

Το παρασκήνιο δεν έχει ακόμη ανοιχτές συγκρούσεις. Έχει συμφωνίες χαμηλής έντασης. Παλιός υπουργός που «δεν θα αντιδράσει» αν μπει νέο πρόσωπο στο ψηφοδέλτιο, αρκεί να μην απειληθεί η σειρά εκλογής. Νέος υποψήφιος που «δεν θα σηκώσει πολύ κεφάλι» στην πρώτη του εμφάνιση. Όλα γίνονται με όρους ισορροπίας, γιατί κανείς δεν θέλει να φανεί ότι προκαλεί ρήγμα σε μια περιοχή που παραδοσιακά πουλάει εικόνα σοβαρότητας και κανονικότητας.

Ωστόσο, κάτω από αυτή την ήρεμη επιφάνεια, η ανησυχία είναι υπαρκτή. Οι παλιοί υπουργοί γνωρίζουν ότι αυτή μπορεί να είναι η πρώτη εκλογική αναμέτρηση όπου δεν θα κριθούν μόνο απέναντι στην αντιπολίτευση, αλλά και απέναντι στη φθορά του ίδιου τους του χρόνου. Όχι ηλικιακά, αλλά πολιτικά. Το ερώτημα δεν είναι αν «τους ξέρουν», αλλά αν τους χρειάζονται ακόμα. Και αυτό είναι ένα ερώτημα που δεν απαντιέται με δελτία Τύπου.

Τα κόμματα παίζουν διπλό παιχνίδι. Από τη μία υπόσχονται ανανέωση, από την άλλη προσπαθούν να μην αποσταθεροποιήσουν τα ισχυρά τους στελέχη. Οι νέοι υποψήφιοι παρουσιάζονται ως προσθήκη, όχι ως αντικατάσταση. Κανείς δεν λέει φωναχτά ότι κάποιοι υπουργοί μπορεί να είναι στο τέλος του κύκλου τους, αλλά όλοι το υποψιάζονται. Και όσο περισσότερο καθυστερεί αυτή η συζήτηση, τόσο πιο έντονα επιστρέφει μέσα από τις διαρροές, τις «πληροφορίες» και τις υπόγειες μετρήσεις.

Στα Βόρεια Προάστια, άλλωστε, οι πολιτικές αλλαγές δεν γίνονται με εκρήξεις. Γίνονται με μετατοπίσεις. Ένα νέο πρόσωπο που περνάει μπροστά χωρίς να φωνάζει. Ένας παλιός υπουργός που εκλέγεται οριακά, χωρίς πανηγυρισμούς. Ένα αποτέλεσμα που δεν χαρακτηρίζεται ήττα, αλλά δεν μοιάζει και νίκη. Κάπως έτσι τελειώνουν οι πολιτικές εποχές εδώ. Όχι με δραματικό τρόπο, αλλά με αργή αποσυμπίεση.

Αν τελικά τα νέα πρόσωπα μπουν δυναμικά στο παιχνίδι, το μήνυμα προς τους παλιούς υπουργούς θα είναι σαφές, έστω κι αν δεν ειπωθεί ποτέ δημόσια: τίποτα δεν είναι πια δεδομένο. Η πολιτική στα Βόρεια Προάστια περνά σε μια φάση όπου το κύρος δεν αρκεί, το παρελθόν δεν εγγυάται το μέλλον και η αναγνωρισιμότητα δεν ισοδυναμεί με ασφάλεια. Και αυτό, όσο κι αν λέγεται χαμηλόφωνα, είναι ίσως η πιο σοβαρή ανατροπή που έχει συμβεί στην περιοχή εδώ και χρόνια.

Θα επανέλθουμε.